Hazırlık 20 Dakika Sürdü. Makine Neden 2 Saat Bekledi?

Baskıda değişim süresinin görünmeyen kayıpları

Sabah vardiyası başladı.

Önceki iş tamamlandı.

Operatör makineyi temizledi.

Kalıplar söküldü.

Yeni iş için mekanik hazırlık yapıldı.

Kayıtlara göre değişim süresi 20 dakikaydı.

Fakat yeni iş iki saat sonra üretime başlayabildi.

Çünkü makine hazırdı ama iş hazır değildi.

Malzeme depodan gelmemişti. Mürekkebin tonu onay bekliyordu. Kalıplardan biri yeniden hazırlanıyordu. İş emrindeki bir bilgi satış tarafından doğrulanmamıştı.

Makine duruyordu.

Operatör bekliyordu.

Üretim planı ise ekranda hâlâ çalışıyor görünüyordu.

Hazırlık süresini yalnızca makine üzerinde yapılan işlem olarak ölçerseniz, beklemenin büyük bölümünü görünmez hâle getirirsiniz.

Makine hazırlığı ile iş hazırlığı aynı şey değildir

Bir baskı makinesinin önceki işten yeni işe geçirilmesi belirli mekanik işlemler gerektirir.

Kalıp veya klişe değiştirilir. Blanket temizlenir. Mürekkep üniteleri hazırlanır. Aniloks, rakle, kazan veya baskı basınçları ayarlanır. Malzeme makineye alınır.

Bunlar doğrudan makine üzerinde görülen hazırlıklardır.

Fakat üretimin başlayabilmesi için başka şartların da aynı anda hazır olması gerekir:

• Doğru malzeme
• Onaylı baskı dosyası
• Hazır kalıp veya klişe
• Doğru mürekkep ve lak
• Kesinleşmiş iş emri
• Referans numune
• Kalite kontrol kriterleri
• Müşteri veya bölüm onayı

Bu bileşenlerden biri eksikse makine teknik olarak hazır olsa bile üretim başlayamaz.

Gerçek hazırlık süresi, makinenin durduğu andan kabul edilebilir ilk ürünün çıktığı ana kadar geçen toplam süredir.

20 dakikalık kayıt, iki saatlik kaybı nasıl gizler?

Birçok işletmede hazırlık süresinin başlangıcı ve bitişi yanlış tanımlanır.

Sayaç, operatör kalıp değiştirmeye başladığında açılır. Kalıp makineye takılınca kapatılır.

Aradaki beklemeler ise başka nedenlerle açıklanır:

• Malzeme bekleniyor.
• Depo sevki gecikti.
• Kalite onayı alınamadı.
• Dosyada revizyon çıktı.
• Mürekkep yeniden hazırlanıyor.
• Bakım kısa bir kontrol yapıyor.

Her bekleme farklı bir açıklama koduna dağıtıldığında hazırlık raporu iyi görünür.

Fakat makine üretim yapmadığı için kayıp ortadan kalkmaz.

Raporun kategorisi değişebilir. Kaybedilen kapasite değişmez.

İç hazırlık ve dış hazırlık neden ayrılmalıdır?

Değişim süresini azaltmanın temel mantığı, makine dururken yapılması zorunlu işleri ve makine çalışırken önceden yapılabilecek işleri ayırmaktır.

İç hazırlık

Yalnızca makine durduğunda yapılabilen işlemlerdir.

Örneğin kalıbın makineye takılması, baskı ünitesinin temizlenmesi veya belirli mekanik ayarların yapılması iç hazırlıktır.

Dış hazırlık

Makine önceki işi üretirken tamamlanabilecek işlemlerdir.

Malzemenin makine yanına getirilmesi, kalıpların kontrol edilmesi, mürekkebin hazırlanması, iş emrinin doğrulanması ve referans numunenin hazır edilmesi dış hazırlıktır.

Dışarıda yapılabilecek bir işi makine durduktan sonra yapmak, hazırlığı değil beklemeyi büyütür.

Malzeme neden tam zamanında değil, önceden hazır olmalıdır?

Depo çalışanının malzemeyi makine durduktan sonra aramaya başlaması sık görülen bir kayıptır.

Sistemde stok var görünebilir. Fakat malzeme:

• Başka bir iş için ayrılmış olabilir.
• Yanlış lokasyonda bulunabilir.
• Ambalajı açılmamış olabilir.
• Üretim ortamına uyum sağlamamış olabilir.
• Lot veya yüzey kontrolü yapılmamış olabilir.
• Makineye taşınacak ekipman bekleniyor olabilir.

Malzemenin depoda bulunması, üretime hazır olduğu anlamına gelmez.

Bir sonraki işin malzemesi; ürün kodu, miktarı, lotu ve fiziksel durumu doğrulanmış şekilde önceden belirlenmiş hazırlık alanında bulunmalıdır.

Kalıp hazır görünüyor olabilir, fakat doğrulanmış mı?

Kalıp veya klişenin üretim alanında bulunması tek başına yeterli değildir.

Şu kontroller makine durmadan önce tamamlanmalıdır:

• İş ve revizyon numarası doğru mu?
• Bütün renk kalıpları eksiksiz mi?
• Hasar veya yüzey problemi var mı?
• Montaj yönü doğru mu?
• Önceki kullanımdan kalan kir veya yapışkan var mı?
• Dosya ile kalıp üzerindeki bilgiler eşleşiyor mu?

Bu kontroller makine başında yapılırsa, bulunan her sorun doğrudan makine duruşuna dönüşür.

Mürekkep mutfağındaki gecikme neden makinenin kaybıdır?

Mürekkep başka bir bölümde hazırlanıyor olabilir.

Ancak mürekkebin gecikmesi nedeniyle baskı başlamıyorsa bu kayıp yalnızca mürekkep mutfağına ait değildir. Makine kapasitesini de tüketir.

Özellikle spot renklerde şu sorunlar hazırlığı uzatabilir:

• Eski reçetenin bulunamaması
• Referans numunenin hazır olmaması
• Malzeme yüzeyinin değişmesi
• İlk karışımın hedef rengi vermemesi
• Onay verecek kişinin bulunamaması
• Kullanılacak miktarın yanlış hesaplanması

Mürekkep, makinenin planlanan bitiş saatine göre değil; bir sonraki işin hazırlık başlangıcına göre hazır edilmelidir.

Onay süreci neden en pahalı beklemelerden biridir?

Makine ayarlanır ve ilk numune çıkar.

Sonra onay verecek kişi aranır.

Kalite başka bir makinededir. Satış müşteriye ulaşmaya çalışır. Yetkili yönetici toplantıdadır. Referans numunenin nerede olduğu bilinmez.

Makine bu sırada düşük hızda çalışır, tekrar numune üretir veya tamamen bekler.

Onayın kim tarafından, hangi kriterle ve ne kadar sürede verileceği üretim başlamadan önce belirlenmelidir.

“Gerekirse birine sorarız” yaklaşımı bir prosedür değildir.

Onay yetkisi belirsizse makine ayarı bitse bile hazırlık bitmez.

Hazırlık süresini operatörün performansı olarak görmek neden yanlıştır?

Hazırlık geciktiğinde ilk soru çoğu zaman operatöre yöneltilir:

“Bu değişim neden bu kadar uzun sürdü?”

Fakat operatörün kontrol edemediği birçok değişken vardır.

Operatör malzemeyi satın alamaz. Eksik kalıbı üretemez. Revizyonu onaylayamaz. Müşteriye ulaşıp karar veremez. Depodaki yanlış stok kaydını tek başına düzeltemez.

Operatörün yaptığı mekanik değişim 20 dakika sürmüş olabilir. Sistemin işi üretime hazır hâle getirmesi ise iki saat sürmüştür.

Bu durumda yalnızca operatörün hazırlık süresini ölçmek, bölüm dışındaki kayıpları saklar.

Hazırlık arabası tek başına çözüm müdür?

Birçok işletme değişim süresini azaltmak için hazırlık arabası, gölge pano veya standart takım seti kurar.

Bunlar faydalıdır. Fakat tek başına yeterli değildir.

Araba düzenli olabilir ama üzerindeki kalıp yanlışsa makine yine bekler.

Takımlar eksiksiz olabilir ama müşteri revizyonu kesinleşmemişse hazırlık yine tamamlanamaz.

Fiziksel düzen, bilgi akışı ve bölüm koordinasyonuyla desteklenmelidir.

Bir sonraki iş hazır alanı nasıl çalışmalıdır?

Makineye girecek sıradaki iş için belirlenmiş bir hazırlık alanı kurulabilir.

Bu alana yalnızca kontrolü tamamlanmış bileşenler alınmalıdır:

• Doğru ve yeterli malzeme
• Kontrol edilmiş kalıp veya klişe
• Hazır mürekkep ve lak
• Onaylı üretim dosyası
• Güncel iş emri
• Referans numune
• Gerekli aparat ve takımlar

İş, bütün bu koşullar tamamlanmadan “hazır” durumuna geçirilmemelidir.

Sistemdeki hazır iş sayısı değil, gerçekten üretime girebilecek iş sayısı izlenmelidir.

Doğru hazırlık göstergeleri nelerdir?

Yalnızca ortalama hazırlık süresini izlemek yeterli değildir.

Aşağıdaki göstergeler birlikte değerlendirilmelidir:

• Son iyi üründen sonraki ilk iyi ürüne kadar geçen süre
• Mekanik değişim süresi
• Malzeme bekleme süresi
• Kalıp veya klişe bekleme süresi
• Mürekkep hazırlama ve renk ayar süresi
• Onay bekleme süresi
• İlk numuneye kadar oluşan fire
• İlk seferde onaylanan değişim oranı
• Planlanan ve gerçekleşen başlangıç farkı

Bu ayrım yapıldığında sorun kişilere değil, gerçek kayıp noktalarına yönelir.

Hazırlık kontrolü ne zaman yapılmalıdır?

Kontrol, önceki iş bittikten sonra başlamamalıdır.

Planlanan değişimden belirli bir süre önce kısa bir hazır olma kontrolü yapılmalıdır.

Örneğin sorumlu kişi şu soruları yanıtlamalıdır:

1. Malzeme makine yanında ve doğrulanmış mı?
2. Kalıplar eksiksiz ve doğru revizyonda mı?
3. Mürekkep ve lak kullanıma hazır mı?
4. İş emrindeki bilgiler kesinleşmiş mi?
5. Referans numune mevcut mu?
6. Kalite kabul kriterleri belli mi?
7. Onay verecek kişi ulaşılabilir mi?
8. Gerekli takım ve aparatlar hazır mı?

Bu sorulardan biri “hayır” ise sorun makine durmadan önce görünür hâle gelir.

Bölümler hangi sorumluluğu almalıdır?

Planlama

İşi yalnızca sıraya koymamalı; üretime hazır olma durumunu da doğrulamalıdır.

Depo

Malzemeyi üretim başladıktan sonra değil, belirlenen hazırlık zamanından önce doğru lot ve miktarla teslim etmelidir.

Kalıphane

Kalıpları eksiksiz, temiz ve revizyonu doğrulanmış şekilde hazırlamalıdır.

Mürekkep mutfağı

Reçeteyi, miktarı ve referansı önceden kontrol ederek mürekkebi planlanan değişim saatine hazır etmelidir.

Kalite

Onay kriterini ve referans numuneyi önceden belirlemeli; ilk numune sırasında erişilebilir olmalıdır.

Üretim

Standart değişim adımlarını uygulamalı ve bekleme nedenlerini doğru kodlarla kaydetmelidir.

Yönetim

Hazırlık performansını tek bir bölümün değil, bölümler arası sürecin sonucu olarak değerlendirmelidir.

Yöneticinin yarın sabah kontrol etmesi gereken 10 nokta

1. Hazırlık süremizi hangi anda başlatıp hangi anda bitiriyoruz?
2. Son iyi üründen ilk iyi ürüne kadar geçen toplam süreyi ölçüyor muyuz?
3. Beklemeleri hazırlık raporundan çıkararak kaybı gizliyor muyuz?
4. Bir sonraki işin malzemesi önceden makine yanında oluyor mu?
5. Kalıp ve dosya revizyonları makine durmadan doğrulanıyor mu?
6. Mürekkep planlanan değişim saatinden önce hazır mı?
7. İlk numuneyi kimin onaylayacağı açıkça belli mi?
8. İç ve dış hazırlık adımlarımız ayrılmış mı?
9. Her bölümün hazır olma sorumluluğu tanımlı mı?
10. Hazırlık kaybını yalnızca operatöre mi yazıyoruz?

Son söz

Makine değişimi yalnızca kalıp söküp takmak değildir.

Yeni işin bütün bileşenlerini doğru zamanda aynı noktada buluşturmaktır.

Malzeme gecikiyorsa, kalıp eksikse, mürekkep hazır değilse veya onay yetkisi belirsizse en hızlı operatör bile üretimi başlatamaz.

Hazırlık süresini gerçekten azaltmak isteyen işletme yalnızca makine başındaki hareketleri hızlandırmamalıdır.

Beklemeyi üreten bilgi, malzeme ve karar akışını da düzeltmelidir.

Makine 20 dakikada hazırlanabilir. İşletme iki saatte hazırlanıyorsa gerçek değişim süresi iki saattir.