Fire Raporu Düştü. Gerçek Fire Nereye Gitti?

Ay sonu raporu masaya geldi.

Fire oranı düşmüştü.

Grafik yeşildi.

Hedef tutmuş görünüyordu.

Fakat satın alınan malzeme azalmamıştı.

Üretim maliyeti gerilememişti.

Fazla mesai devam ediyordu.

Teslimat problemi hâlâ yaşanıyordu.

Rapor iyileşmişti.

Fabrika iyileşmemişti.

Burada sorulması gereken soru şuydu:

Fire gerçekten düştü mü, yoksa yalnızca kayıtlardan mı kayboldu?

Fire yalnızca çöpe atılan malzeme değildir

Üretimde fire çoğu zaman makinenin yanındaki atık kutusuyla ölçülür.

Hatalı tabaka tartılır.

Bozuk etiket sayılır.

Kullanılamayan ürün hurda alanına gönderilir.

Rapor tamamlanır.

Fakat gerçek kayıp bundan daha büyüktür.

Çünkü fire sadece çöpe giden ürün değildir.

Fire bazen:

yeniden basılan iştir,
müşteriye gönderilemeyen ikinci kalitedir,
ayar sırasında tüketilen malzemedir,
sipariş miktarının üzerinde yapılan üretimdir,
kayıt dışı yapılan tekrar kontroldür,
yanlış planlama nedeniyle raf ömrünü kaybeden hammaddedir,
hatayı kapatmak için başka iş emrine aktarılan miktardır.

Atık kutusu boş olabilir.

Ama işletme hâlâ para kaybediyor olabilir.

Rapor nasıl iyileşir, üretim nasıl kötü kalır?

Fire hedefi çalışanların üzerinde baskıya dönüştüğünde insanlar problemi çözmek yerine rakamı korumaya başlar.

Bu her zaman kötü niyetle yapılmaz.

Bazen sistem insanları buna zorlar.

Vardiya sorumlusu yüksek fire açıklamak istemez.

Operatör hatalı ürünü yeniden işlem alanına gönderir.

Kalite bölümü ürünü ikinci kalite olarak ayırır.

Planlama eksik kalan miktar için yeni iş emri açar.

Muhasebe kaybı farklı bir maliyet hesabına taşır.

Sonuçta fire düşük görünür.

Fakat aynı kayıp başka bir isimle yaşamaya devam eder.

Kayıp ortadan kalkmamıştır.

Sadece rapordaki yeri değişmiştir.

Görünmeyen fire türleri

1. Yeniden üretim

Bir iş kalite nedeniyle tekrar basıldığında ilk üretim çoğu zaman fire raporuna eksiksiz yansımaz.

Yeni iş emri açılır.

Yeni malzeme kullanılır.

Yeni makine zamanı harcanır.

Yeni işçilik maliyeti oluşur.

İlk üretimdeki ürün çöpe gitmese bile ekonomik olarak değerini kaybetmiştir.

Bu, gerçek firedir.

2. Fazla üretim

Sipariş 100.000 adettir.

Risk almamak için 108.000 adet üretilir.

Müşteriye 100.000 adet gönderilir.

Kalan 8.000 adet depoda bekler.

Bu miktar raporda kaliteli ürün olarak görünür.

Fakat müşterinin ihtiyacı yoksa işletme için değer üretmez.

Fazla üretim, kalite problemi gibi görünmediği için en sessiz fire türlerinden biridir.

3. Ayar firesi

Her iş değişiminde kullanılan malzeme normal kabul edilir.

“Bu makine zaten bu kadar fire verir” denir.

Zamanla kontrolsüz kayıp standart hâline gelir.

Ayar firesi kaçınılmaz olabilir.

Fakat ölçülmeden normal kabul edilen her kayıp büyür.

Doğru soru şudur:

Ayar sırasında fire oluşuyor mu?

değil.

Aynı iş değişimini neden bir vardiya 300 metreyle, başka bir vardiya 600 metreyle tamamlıyor?

sorusudur.

4. İkinci kalite ürün

Ürün çöpe gitmez.

Fakat normal fiyatla da satılamaz.

İndirimli satılır.

Başka bir müşteriye yönlendirilir.

Depoda bekletilir.

Fire raporunda görünmeyebilir.

Ancak ürünün satış değeri düştüğü için ekonomik kayıp oluşmuştur.

5. Kayıt dışı küçük kayıplar

Makine temizliğinde kullanılan malzeme.

Numune için alınan ürün.

Kalite kontrol sırasında ayrılan miktar.

Vardiya değişiminde bırakılan yarım bobinler.

Hasarlı ambalajlar.

Yanlış etiketlenen rulolar.

Her biri küçük görünür.

Fakat tekrarlandığında aylık kaybın ciddi bir bölümünü oluşturur.

Gerçek fireyi bulmak için yalnızca fire raporuna bakılmaz

Fire raporu tek başına yeterli değildir.

Gerçek tabloyu görmek için malzeme hareketi ile üretim sonucu karşılaştırılmalıdır.

Basit mantık şudur:

Sisteme giren malzeme ile müşteriye teslim edilebilir ürün arasındaki fark nerede?

Bu farkın tamamı açıklanmalıdır.

Örneğin:

üretime verilen hammadde,
makinede kullanılan miktar,
çıkan iyi ürün,
ayar firesi,
proses firesi,
kalite reddi,
yeniden işleme,
ikinci kalite,
kalan malzeme,
fazla üretim

aynı denge içinde görülmelidir.

Toplam tutmuyorsa kayıp vardır.

Kayıp görünmüyorsa kayıt problemi vardır.

Uygulanan müdahale

İlk adım fire nedenlerini çoğaltmak değil, netleştirmekti.

Herkesin farklı yorumladığı onlarca neden kodu yerine, yönetilebilir ana gruplar oluşturuldu:

ayar firesi,
baskı hatası,
renk problemi,
kalıp problemi,
malzeme problemi,
kesim ve sonlandırma hatası,
kalite reddi,
yeniden üretim,
operatör müdahalesi,
plansız duruş kaynaklı kayıp.

Her fire kaydı bir iş emrine, makineye, vardiyaya ve nedene bağlandı.

Sadece kilogram veya metre değil, parasal karşılığı da görülmeye başlandı.

Çünkü aynı miktardaki iki fire aynı maliyeti oluşturmaz.

Ucuz bir malzemede oluşan 100 kilogram kayıp ile özel malzemede oluşan 100 kilogram kayıp aynı değildir.

Fire hedefi kişiye değil sürece verildi

Operatöre sadece “fireyi düşür” demek çözüm değildir.

Çünkü operatör şu unsurların tamamını kontrol edemez:

gelen malzemenin kalitesi,
iş sıralaması,
bakım durumu,
kalıp hazırlığı,
renk onayı,
müşteri revizyonu,
plan değişiklikleri,
standartların eksikliği.

Fire hedefi yalnızca operatöre verildiğinde sistem hataları kişisel hataya dönüşür.

Bu nedenle sorumluluk süreç boyunca dağıtıldı.

Planlama, kalite, hazırlık, bakım ve üretim aynı kaybın parçası olarak değerlendirildi.

Günlük fire toplantısı rapor toplantısı olmadı

Amaç rakam okumak değildi.

Her gün sadece üç soru soruldu:

Dün en yüksek maliyetli fire hangi işte oluştu?
Aynı problem daha önce yaşandı mı?
Bugün tekrarını önlemek için ne değiştirildi?

Aksiyon yoksa toplantı tamamlanmış sayılmadı.

“Operatör uyarıldı” aksiyon kabul edilmedi.

Çünkü uyarı, süreç değişikliği değildir.

Gerçek aksiyon:

standart güncellemek,
kontrol noktası eklemek,
iş sıralamasını değiştirmek,
bakım yapmak,
malzeme koşulunu tanımlamak,
onay sürecini hızlandırmak,
hata önleyici sistem kurmaktır.

Sonuç

Fire kaydı ilk dönemde beklenenden yüksek çıktı.

Bu kötü bir gelişme gibi göründü.

Aslında sistem ilk kez gerçeği göstermeye başlamıştı.

Görünmeyen yeniden üretimler kayda girdi.

Ayar kayıpları vardiya bazında ayrıldı.

Fazla üretim görünür hâle geldi.

İkinci kalite ürünler ekonomik kayıp olarak değerlendirildi.

Gerçek nedenler ortaya çıktıkça müdahale mümkün oldu.

Standart proses uygulamaları ve kök neden çalışmalarıyla firede ölçülebilir düşüş sağlandı.

Bu kez yalnızca rapor düşmedi.

Malzeme tüketimi düştü.

Yeniden üretim azaldı.

Makine zamanı geri kazanıldı.

Maliyet iyileşti.

Yöneticiye kalan ders

Fire oranının düşmesi tek başına başarı değildir.

Şunlara da bakın:

Hammadde tüketimi azaldı mı?
Yeniden üretim sayısı düştü mü?
İkinci kalite ürün miktarı azaldı mı?
Fazla üretim kontrol altına alındı mı?
Ayar firesi vardiyalar arasında dengelendi mi?
Birim üretim maliyeti geriledi mi?
Aynı hata tekrar ediyor mu?
Fire nedenlerinin parasal karşılığı biliniyor mu?

Bu soruların cevabı hayırsa, fire düşmemiş olabilir.

Sadece sınıflandırması değişmiş olabilir.

Raporu güzelleştirmek kolaydır.

Zor olan, üretim sistemini gerçeği saklayamayacak hâle getirmektir.

Çünkü kayıt dışına çıkan her kayıp, bir süre sonra maliyet olarak geri döner.

Ve üretimde görünmeyen hiçbir şey gerçekten kaybolmaz.

İlgili Yazılar

Fireyi yalnızca atık miktarı üzerinden okumak, toplam kaybı saklayabilir.

Bu Blogda Ara

Üretim Gerçeği